رژیم پهلوی

برای دسترسی به اخبار قدیمی‌تر، در منوی مربوطه سال و ماه را محدود کنید.
  • انحلال حزب رستاخیز

    سوم مهر ۱۳۵۷ حزب رستاخیز رسما اعلام انحلال کرد.

  • روزی که قرن ایستاد

    روزی که قرن ایستاد

    من نشان همایونی از شاه گرفتم و این نشان همایونی را هیچ وقت به سینه نزده‌ام. نشان همایونی را از سینه برداشت و به زمین کوبید. این وقایعی است که بین ۲۵ مرداد و صبح ۲۸ مرداد رخ داد.

  • صورت‌زخمی

    صورت‌زخمی

    عینکی دودی به چشم می‌زد و نزدیک چانه، چاله‌ای نسبتا بزرگ وجود داشت که نشان از یک زخم عمیق بود. همین صورت او را به چهره‌ای خاص در صحنه آشفته سیاست ایران در دهه ۲۰ شمسی تبدیل کرده بود؛ مردی شیک‌پوش و مرموز.

  • اولین تلفات دوستی چرچیل و استالین‌

    به بهانه سالروز کناره‌گیری رضاشاه و آغاز سلطنت پهلوی دوم

    اولین تلفات دوستی چرچیل و استالین‌

    ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ بود که رضاشاه پهلوی کمتر از یک ماه پس از اشغال ایران از سوی قوای روس و انگلیس، از پادشاهی ایران کنار رفت و سلطنت را به پسرش محمدرضا واگذار کرد.

  • ماجرای یک ترور رازآلود

    ماجرای یک ترور رازآلود

    محمد مسعود قربانی قلم تیزش شد اما او مهره‌ای سوخته بود؛ مهره‌ای که قربانی اهداف اعضای نظامی حزب توده شد.

  • تبعید، سرنوشت جانشین مصدق

    تبعید، سرنوشت جانشین مصدق

    کودتاچی آن‌ هم از نوع نظامی هر چه دورتر بهتر! فضل‌الله زاهدی، ۱۰ سال بعد از کودتا چنین روزی در ژنو درگذشت.

  • دکتر شاخت وارد می‌شود

    دکتر شاخت وارد می‌شود

    اولین اقدام مهم اقتصادی ایران و آلمان با سفر دکتر شاخت، وزیر اقتصاد آلمان به تهران در سال ۱۳۱۴ بنا شد. جایی که قراردادی تجاری میان ۲ کشور به امضا رسید که بر اساس آن ایران در مقابل صادرات مواد خام، دانش فنی و مهندسی و تجهیزات  از آلمان وارد کرد.

  • جای خالی نخبگان و سرنوشت تراژیک رضاشاه

    جای خالی نخبگان و سرنوشت تراژیک رضاشاه

    اخبار رادیو و مطبوعات از آن چه در جهان رخ می‌داد، برکنار بودند و چون در سپیده‌دم سوم شهریور ایران اشغال شد، همگان دریافتند جای خالی نخبگان چه هزینه‌زاست ... رضاشاه هنوز از ایران خارج نشده بود که دهان‌ها به انتقاد از دوران سلطنتش گشوده شد.

  • ماجرای استرداد ۱۱تن طلای ایران

    دولت شوروی که از پرداخت ۱۱ تن طلای ایران، به حکومت دکتر مصدق امتناع ورزیده بود، نه دو هفته بعد که حدود شش ماه بعد از امضای عهدنامه، در خرداد ۱۳۳۴ محموله مذکور را به دولت زاهدی تحویل داد.

  • عروس مصری پهلوی

    عروس مصری پهلوی

    رابطه رضاشاه با عروسش بسیار خوب بود و گفته می‌شود که هیچ وقت بدون حضور او شام نمی‌خورد. مادر شاه اما با فوزیه رابطه خوبی نداشت و مثل دخترش اشرف، همزاد محمدرضا، به‌شدت با عروس مصری‌اش سرناسازگاری و جنگ داشت. از سوی دیگر شمس، خواهر بزرگ‌تر شاه با فوزیه رابطه‌ای حسنه و احترام‌آمیز داشت.

  • نقش اشرف پهلوی در کودتای نافرجام «۲۵ مرداد»

    نقش اشرف پهلوی در کودتای نافرجام «۲۵ مرداد»

    آیا واقعا اشرف از آمدنش به ایران قصد داشت در کار دولت ملی مصدق خللی ایجاد کند؟ و آیا سفر او به ایران یک تصمیم شخصی اشرف بود یا تدارکی ویژه برای کودتای ۲۵ مرداد محسوب می‌شد؟

  • قتل رزم آرا از زبان خلیل طهماسبی

    «من خود را مهیا کردم، هنگامی که رزم آرا نزدیک شد آهسته دستم را بغل بردم... تا اسلحه را از بغل بیرون کشیدم، رزم آرا دو قدم از من دور شده بود ترسیدم که خدای ناکرده از دستم فرار کند، فوراً از میان صف بیرون آمدم و اولین تیر را به سرش خالی کردم، رزم آرا فقط حرکت خفیفی به دست‌هایش داد که من بلافاصله دومین و سومین تیر را خالی کردم که رزم آرا افتاد.»

  • بازگشت آیت‌الله کاشانی از تبعید

    بازگشت آیت‌الله کاشانی از تبعید

    چند روز پس از ترور شاه، گروهی با هدایت سرتیپ دفتری، شبانه به خانه آیت الله کاشانی کاشانی حمله کردند و او را به اتهام همدستی در ترور محمدرضا پهلوی، سوار بر جیپ ارتش راهی خرم آباد کردند و به این ترتیب قلعه فلک الافلاک میزبان نخستین زندانی خود شد. آیت الله کاشانی مدت کوتاهی در فلک الافلاک بود و بعد به لبنان تبعید شد.

  • ناداستان دانشگاه تهران

    ناداستان دانشگاه تهران

    پیرامون این دانشگاه مادر، داستان‌ها و روایت‌های تحریف شده و شکل افسانه‌گونه کم نیست. یکی از این افسانه‌ها داستان شکل‌گیری دانشگاه تهران است که پیشنهاد ساخت آن را به تلاش دکتر محمود حسابی نسبت می‌دهند. واقعیت این است که وی در شکل‌گیری مجموعه بزرگی به اسم دانشگاه تهران نقش زیادی نداشت و ماجرای ساخت این دانشگاه سال‌ها پیش از ۱۵ بهمن۱۳۱۳ با پیشنهاد یکی از نمایندگان مجلس شورای ملی مطرح شد.

  • نخستین بانک خصوصی ایران

    در بهمن ۱۳۲۸ مصطفی تجدد که در رشته اقتصاد و حقوق در آلمان تحصیل کرده بود و سابقه فعالیت در بانک ملی و بانک صنعتی و معدنی ایران را داشت، با همکاری محمدعلی مفرح، نخستین بانک خصوصی ایرانی را به‌ نام «بانک بازرگانی ایران» با سرمایه‌ای حدود ۵۰ میلیون ریال تأسیس کردند؛ بانکی که با استناد به قانون تجارت و به شکل شرکت سهامی عام تأسیس و خیلی زود تبدیل به رقیبی جدی برای بانک‌های دولتی شد.

  • روشنفکری به وقت دیکتاتوری پهلوی

    روشنفکری به وقت دیکتاتوری پهلوی

    آیا روشنفکران ایرانی به مدرن‌سازی جامعه با قدرت سرنیزه تمایل داشتند؟

  • یادی از قربانی شماره ۳۵

    یادی از قربانی شماره ۳۵

    نامش را میرزامحمد گذاشته بودند. از همان ابتدا هم طبعی شاعرانه و خطی خوش و استعداد تصویرگری داشت؛ هر آن چه برای روزنامه‌چی بودن نیاز بود. داریم درباره محمد مسعود صحبت می‌کنیم؛ یکی از معروف‌ترین روزنامه‌نگاران تاریخ مطبوعات ایران. مردی که به روایت سیدفرید قاسمی در کتاب «ترور روزنامه‌نگار»، سی‌وپنجمین روزنامه‌نگاری بود که از ابتدای مطبوعات ترور می‌شد.

  • پایان هویدا

    پایان هویدا

    در دوره نخست‌وزیری هویدا بود که کشور با آن شتاب فزاینده در سیطره دیکتاتوری فرورفت، جامعه بالندگی خود را از دست داد و حتی در مسائلی پسرفت داشت، مجموعه‌ای از گروه‌های مسلح با افکار و عقاید متفاوت - به امید یا در توهم تغییر اوضاع - شکل گرفت و سرانجام هم به مسیر برگشت‌ناپذیر انقلاب افتاد.

  • دیدیم تیمورتاش نیست

    «بیچاره تیمورتاش تقصیری نداشت، ولی رضاشاه می‌گفت سوراخ خود تیمورتاش است و از طریق اوست که آنها مطلع شده‌اند. این شد که همان روز جمعه که دفتر هم نبود، به او کاغذ نوشت که از وزارت دربار معاف است. فردا که ما رفتیم، دیدیم تیمورتاش نیست... .»

  • تهران؛ روزگار نو

    تهران؛ روزگار نو

    کریم‌آقا بوذرجمهری در تاریخ معاصر ایران مردی ساده‌لوح عنوان شده که کمی هم کُندذهن است اما او را می‌توان معمار تهران نوین دانست. طراحی خیابان ولیعصر و چنارستان‌های آن و میدان توپخانه - امام خمینی کنونی - که گفته می‌شود از میدان سن‌پترزبورگ الگوبرداری شده است از کارهای او در بلدیه تهران است.

  • «شیرعلی مردون» که بود؟

    «شیرعلی مردون» که بود؟

    علیمردان نمادی از قهرمانی و رشادت قوم لر ایرانی در تاریخ معاصر است که به‌رغم تمام مصایبی که در قرن‌های متعدد متحمل شده، ایستاده و استوار در مرزهای ایران حاضر است.

  • همزاد پرحاشیه پهلوی دوم

    همزاد پرحاشیه پهلوی دوم

    دکتر مصدق نخست‏وزیر وقت در ۱۰ مرداد ۱۳۳۱ دستور به خروج اشرف پهلوی از ایران داد. به دستور او، اشرف پهلوی خواهر دوقلوی شاه، ایران را ترک کرد و روانه اروپا شد. دکتر مصدق با مداخله بستگان و نزدیکان شاه در امور کشور شدیدا مخالف بود.

  • تسخیر مجلس، نان و رودررویی شاه و قوام

    تسخیر مجلس، نان و رودررویی شاه و قوام

    احمد قوام ۱۱ ماه پس از سقوط رضاشاه در تالار کاخ مرمر منتظر ورود محمدرضا شاه بود تا رسماً به نخست‌وزیری منصوب شود. اما در همان لحظه ورود به شاه جوان می‌گوید: «عالیجناب ماشاءالله بزرگ شده‌ایدها»؛ سخنی که بر شاه گران تمام می‌شود.

  • فرجام رضاشاه

    فرجام رضاشاه

    رضاشاه از ولیعهد پرسید: «آیا می‌توانی تاج و تخت را حفظ کنی؟» محمدرضا ساکت ماند و او بار دیگر اصرار کرد تا پاسخ بشنود: «من در حفظ تاج و تخت کوتاهی نکردم ولی نیروهایی قوی‌تر از من مرا شکست دادند. من سلطنت را برای تو حفظ کردم، آیا تو قادر هستی آن را حفظ کنی؟»

  • تونل سوم، روایتی از جنایات رژیم پهلوی

    تونل سوم، روایتی از جنایات رژیم پهلوی

    «تونل سوم» رمان نوجوان و ماجرا محور است که به دل تاریخ تونل می‎زند و مخاطب نوجوان را با گوشه‎ای از جنایات رژیم پهلوی آشنا می‎کند.

  • سزارین قرن‌ جدید

    سزارین قرن‌ جدید

    قرن چهاردهم خورشیدی برای ایرانیان ۲۷روز زودتر آغاز شد.

  • پزشک احمدی و قتل فرخی یزدی

    سرودن شعری در اردیبهشت ۱۳۱۸ اما صبر رضا شاه را لبریز کرد. آن روزها که دربار سرمست از وصلت ولیعهد با شاهدخت مصری بود و خبر به گوش زندانیان رسیده بود که به این مناسبت قرار بر عفو عده‌ای از زندانیان است، فرخی شعری سرود که باعث شد بیش از گذشته مغضوب شاه شود. به فاصله پنج ماه از سرودن این شعر، به دستور رضاشاه، پزشک احمدی به بالین فرخی آمد و با تزریق آمپول هوا شاعر لب‌دوخته را برای همیشه خاموش کرد.

  • استعفای علی امینی

    در بهار ۱۳۴۱، هنگامی که شاه به واشنگتن رفته و امینی در مکه به زیارت خانه خدا مشغول بود، کندی تصمیم خود را گرفت و میان شاه و نخست‌وزیر، اولی را برگزید. انتخاب کندی موضع و روحیه شاه را تقویت کرد و او جبهه‌ای از دشمنان امینی و کسانی که از او زخم‌خورده و متنفر بودند، تشکیل داد. امینی که حمایت امریکا را از دست داده بود و اداره کشور را با وجود فشارهای داخلی دشوار بلکه ناممکن می‌دید، تابستان ۱۳۴۱ در چنین روزی از مقام خود کناره‌گیری کرد.

  • برنده بهارستان سرخ

    با کمال تأسف شهربانی این تظاهرات را به گلوله بست و کشتار وحشتناکی انجام داد و این تصور در حزب به وجود آمد که یعنی مصدق برای استقبال از هریمن این‌ طور کشتار می‌کند؟ در کل تاریخ سیاسی زندگی مصدق چنین چیزی سابقه ندارد، عملا خود دکتر مصدق پاسخ ما را داد، عاملان این تظاهرات را به محاکمه کشاند، دستور داد برایشان دادگاه تشکیل شود و اتفاقا این موضوع در کتاب خاطرات و تأملات خود مصدق نیز وجود دارد؛ می‌گوید من اینها را به محاکمه کشاندم اما نفوذ دربار سبب شد که تبرئه شوند. مصدق امتحان خوبی داد.

  • قانونی برای نام خانوادگی ایرانیان

    «نزدیک به ۹۰ سال دور شده‌ایم از روزگاری که تمام هویت یک فرد در برگه‌ای در انتهای قرآن ثبت می‌شد و شاید تا سال‌ها کسی آن را مرور نمی‌کرد تا تاریخ تولد او را به خاطر آورد، هویتی که با قانون جدید قدم در راه هوشمند شدن گذاشت.»