رژیم پهلوی

برای دسترسی به اخبار قدیمی‌تر، در منوی مربوطه سال و ماه را محدود کنید.
  • پیش به سوی استبداد

    پیش به سوی استبداد

    تاریخ به روشنی نشان می‌دهد که اختلافاتی در خاندان پهلوی وجود داشت. درگیری‌هایی که فرح با مجموعه خاندان پهلوی داشت، نشانگر آن است که شاه او را به‌ عنوان شخص مناسب برای زمامداری آینده تعیین می‌کند. شاید این امر به توصیه و پیشنهاد آمریکایی‌ها بوده باشد...

  • بازخوانی لایحه ای که موجب عزای عمومی شد

    بازخوانی لایحه ای که موجب عزای عمومی شد

    به دنبال بخشنامه دولت اسدالله علم در سی ام اسفند ۱۳۴۱ و مصوبه مجلس شورای ملی در ۲۱ مهر ۱۳۴۳ هیاتهای مستشاری آمریکایی و خانواده هایشان در ایران از امتیاز مصونیت قضایی و سیاسی و قضاوت کنسولی برخوردار شدند، موضوعی که پس از اطلاع بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران با واکنش سریع و تند ایشان و اعلام عزای عمومی در چهارم آبان ۱۳۴۳ روبرو شد.

  • شاه بدون اسم فامیل

    شاه بدون اسم فامیل

    خود را اعلی‌حضرت همایونی شاهنشاه و حامیان و طرفدارانش او را پدر ایران نوین می خواندند. او به لطف اعتماد به نفس افراطی و البته حمایت سفارت انگلستان از اعتماد احمد شاه قاجار سوءاستفاده کرد و با کودتا سلسله قاجار را سرنگون کرد و پس از تکیه بر صندلی سلطنت بله قربانگوهای فرهیخته دربار را به خط کرد تا اسم فامیل برایش انتخاب کنند، اما این قزاق سیه چهره معنی پهلوی که درباریان به عنوان اسم فامیل برایش انتخاب کردند را هم نمی دانست.

  • ماجرای آزادی ۱۱۲۶ زندانی سیاسی در عصر پهلوی چه بود؟

    ماجرای آزادی ۱۱۲۶ زندانی سیاسی در عصر پهلوی چه بود؟

    دوم آبان سالروز باز شدن «بی‌قید و شرط» و «ناگهانی» درهای زندانهای قصر، اوین و قزل حصار روی ۱۱۲۶ زندانی سیاسی است که از چند ده تا چند صد ماه سابقه زندانی در زندانهای ساواک داشتند.

  • خزانِ امید آینده اسلام در غربت

    خزانِ امید آینده اسلام در غربت

    مشهدی صغری خدمتکار خانه از لای در داخل اتاق را نگاه کرد. روی سجاده و کتاب دعایش به حالت سجده خم شده بود و تکان نمی خورد. نزدیکتر شد صدایش کرد اما جوابی نشنید. به حالت طاق باز خواباندش. زیر چشمانش خرمایی رنگ و کبود بود و لکه‏ های بنفش سینه و سرشانه ‏هایش را پر کرده بود، دست‏ها و پاهایش هم کبود بود. به سرعت به بیمارستان نجف منتقلش کردند. زردی انگشت بزرگ پای چپش شک پزشک معاینه کننده را به یقین تبدیل کرد. دکتر با اعلام خبر مسمومیت، زمان مرگ را دو ساعت قبل اعلام کرد و درخواست کالبد شکافی داشت، اما امام مخالفت کردند.

  • در کنفرانس گوادلوپ چه گذشت؟

    با این که این کنفرانس گوادلوپ محرمانه بود اما بعدها آن چه در آن گفته شده بود از طریق زبیگنیو برژینسکی، مشاور امنیت ملی کارتر و ... رسانه‌ای شد.

  • ابرقدرت‌های ستمگر بر ضد ارادۀ مصمم ملت

    ابرقدرت‌های ستمگر بر ضد ارادۀ مصمم ملت

    مراسم چهلمین روز کشتار مردم تهران در خیابان و میدان ژاله در تاریخ ۲۴ مهرماه ۱۳۵۷ در شهر کرمان و مسجد جامع این شهر توسط دژخیمان پهلوی به صحنه ای تبدیل شد تا قلبها و جانهای پاره پاره پیرها و جوانها را با قرآن ها و کتاب های مذهبی کادوپیچ کنند و مسجد کرمان را در آتش خشم و نفرت خود بسوزانند.

  • از کاپیتولاسیون روسی تا کاپیتولاسیون آمریکایی

    از کاپیتولاسیون روسی تا کاپیتولاسیون آمریکایی

    سه شنبه ۲۱ مهرماه ۱۳۴۳ سالروز تکرار تصمیمی ننگین در تاریخ ملت عزتمند ایران است. تصمیمی که به دست بیست و یکمین مجلس شورای ملی همچون داغی سرخ بر پیشانی ایران عزیز زده شد. داغی ننگین که اول بار به موجب عهدنامه ترکمانچای به دست روسیه تزاری بر پیشانی ایران، زده شد.

  • ماجرای ربودن و قتل افشارطوس و بدسلیقگی تلویزیون

    نقل ماجرای ربودن و قتل سرتیپ افشارطوس همچنان برای مخاطبان جذاب است اما چرا از یک شبکۀ مهجور و کم‌بیننده و چرا در دقایقی از نیمه‌شب؟

  • انحلال حزب رستاخیز

    سوم مهر ۱۳۵۷ حزب رستاخیز رسما اعلام انحلال کرد.

  • روزی که قرن ایستاد

    روزی که قرن ایستاد

    من نشان همایونی از شاه گرفتم و این نشان همایونی را هیچ وقت به سینه نزده‌ام. نشان همایونی را از سینه برداشت و به زمین کوبید. این وقایعی است که بین ۲۵ مرداد و صبح ۲۸ مرداد رخ داد.

  • صورت‌زخمی

    صورت‌زخمی

    عینکی دودی به چشم می‌زد و نزدیک چانه، چاله‌ای نسبتا بزرگ وجود داشت که نشان از یک زخم عمیق بود. همین صورت او را به چهره‌ای خاص در صحنه آشفته سیاست ایران در دهه ۲۰ شمسی تبدیل کرده بود؛ مردی شیک‌پوش و مرموز.

  • اولین تلفات دوستی چرچیل و استالین‌

    به بهانه سالروز کناره‌گیری رضاشاه و آغاز سلطنت پهلوی دوم

    اولین تلفات دوستی چرچیل و استالین‌

    ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ بود که رضاشاه پهلوی کمتر از یک ماه پس از اشغال ایران از سوی قوای روس و انگلیس، از پادشاهی ایران کنار رفت و سلطنت را به پسرش محمدرضا واگذار کرد.

  • ماجرای یک ترور رازآلود

    ماجرای یک ترور رازآلود

    محمد مسعود قربانی قلم تیزش شد اما او مهره‌ای سوخته بود؛ مهره‌ای که قربانی اهداف اعضای نظامی حزب توده شد.

  • تبعید، سرنوشت جانشین مصدق

    تبعید، سرنوشت جانشین مصدق

    کودتاچی آن‌ هم از نوع نظامی هر چه دورتر بهتر! فضل‌الله زاهدی، ۱۰ سال بعد از کودتا چنین روزی در ژنو درگذشت.

  • دکتر شاخت وارد می‌شود

    دکتر شاخت وارد می‌شود

    اولین اقدام مهم اقتصادی ایران و آلمان با سفر دکتر شاخت، وزیر اقتصاد آلمان به تهران در سال ۱۳۱۴ بنا شد. جایی که قراردادی تجاری میان ۲ کشور به امضا رسید که بر اساس آن ایران در مقابل صادرات مواد خام، دانش فنی و مهندسی و تجهیزات  از آلمان وارد کرد.

  • جای خالی نخبگان و سرنوشت تراژیک رضاشاه

    جای خالی نخبگان و سرنوشت تراژیک رضاشاه

    اخبار رادیو و مطبوعات از آن چه در جهان رخ می‌داد، برکنار بودند و چون در سپیده‌دم سوم شهریور ایران اشغال شد، همگان دریافتند جای خالی نخبگان چه هزینه‌زاست ... رضاشاه هنوز از ایران خارج نشده بود که دهان‌ها به انتقاد از دوران سلطنتش گشوده شد.

  • ماجرای استرداد ۱۱تن طلای ایران

    دولت شوروی که از پرداخت ۱۱ تن طلای ایران، به حکومت دکتر مصدق امتناع ورزیده بود، نه دو هفته بعد که حدود شش ماه بعد از امضای عهدنامه، در خرداد ۱۳۳۴ محموله مذکور را به دولت زاهدی تحویل داد.

  • عروس مصری پهلوی

    عروس مصری پهلوی

    رابطه رضاشاه با عروسش بسیار خوب بود و گفته می‌شود که هیچ وقت بدون حضور او شام نمی‌خورد. مادر شاه اما با فوزیه رابطه خوبی نداشت و مثل دخترش اشرف، همزاد محمدرضا، به‌شدت با عروس مصری‌اش سرناسازگاری و جنگ داشت. از سوی دیگر شمس، خواهر بزرگ‌تر شاه با فوزیه رابطه‌ای حسنه و احترام‌آمیز داشت.

  • نقش اشرف پهلوی در کودتای نافرجام «۲۵ مرداد»

    نقش اشرف پهلوی در کودتای نافرجام «۲۵ مرداد»

    آیا واقعا اشرف از آمدنش به ایران قصد داشت در کار دولت ملی مصدق خللی ایجاد کند؟ و آیا سفر او به ایران یک تصمیم شخصی اشرف بود یا تدارکی ویژه برای کودتای ۲۵ مرداد محسوب می‌شد؟

  • قتل رزم آرا از زبان خلیل طهماسبی

    «من خود را مهیا کردم، هنگامی که رزم آرا نزدیک شد آهسته دستم را بغل بردم... تا اسلحه را از بغل بیرون کشیدم، رزم آرا دو قدم از من دور شده بود ترسیدم که خدای ناکرده از دستم فرار کند، فوراً از میان صف بیرون آمدم و اولین تیر را به سرش خالی کردم، رزم آرا فقط حرکت خفیفی به دست‌هایش داد که من بلافاصله دومین و سومین تیر را خالی کردم که رزم آرا افتاد.»

  • بازگشت آیت‌الله کاشانی از تبعید

    بازگشت آیت‌الله کاشانی از تبعید

    چند روز پس از ترور شاه، گروهی با هدایت سرتیپ دفتری، شبانه به خانه آیت الله کاشانی کاشانی حمله کردند و او را به اتهام همدستی در ترور محمدرضا پهلوی، سوار بر جیپ ارتش راهی خرم آباد کردند و به این ترتیب قلعه فلک الافلاک میزبان نخستین زندانی خود شد. آیت الله کاشانی مدت کوتاهی در فلک الافلاک بود و بعد به لبنان تبعید شد.

  • ناداستان دانشگاه تهران

    ناداستان دانشگاه تهران

    پیرامون این دانشگاه مادر، داستان‌ها و روایت‌های تحریف شده و شکل افسانه‌گونه کم نیست. یکی از این افسانه‌ها داستان شکل‌گیری دانشگاه تهران است که پیشنهاد ساخت آن را به تلاش دکتر محمود حسابی نسبت می‌دهند. واقعیت این است که وی در شکل‌گیری مجموعه بزرگی به اسم دانشگاه تهران نقش زیادی نداشت و ماجرای ساخت این دانشگاه سال‌ها پیش از ۱۵ بهمن۱۳۱۳ با پیشنهاد یکی از نمایندگان مجلس شورای ملی مطرح شد.

  • نخستین بانک خصوصی ایران

    در بهمن ۱۳۲۸ مصطفی تجدد که در رشته اقتصاد و حقوق در آلمان تحصیل کرده بود و سابقه فعالیت در بانک ملی و بانک صنعتی و معدنی ایران را داشت، با همکاری محمدعلی مفرح، نخستین بانک خصوصی ایرانی را به‌ نام «بانک بازرگانی ایران» با سرمایه‌ای حدود ۵۰ میلیون ریال تأسیس کردند؛ بانکی که با استناد به قانون تجارت و به شکل شرکت سهامی عام تأسیس و خیلی زود تبدیل به رقیبی جدی برای بانک‌های دولتی شد.

  • روشنفکری به وقت دیکتاتوری پهلوی

    روشنفکری به وقت دیکتاتوری پهلوی

    آیا روشنفکران ایرانی به مدرن‌سازی جامعه با قدرت سرنیزه تمایل داشتند؟

  • یادی از قربانی شماره ۳۵

    یادی از قربانی شماره ۳۵

    نامش را میرزامحمد گذاشته بودند. از همان ابتدا هم طبعی شاعرانه و خطی خوش و استعداد تصویرگری داشت؛ هر آن چه برای روزنامه‌چی بودن نیاز بود. داریم درباره محمد مسعود صحبت می‌کنیم؛ یکی از معروف‌ترین روزنامه‌نگاران تاریخ مطبوعات ایران. مردی که به روایت سیدفرید قاسمی در کتاب «ترور روزنامه‌نگار»، سی‌وپنجمین روزنامه‌نگاری بود که از ابتدای مطبوعات ترور می‌شد.

  • پایان هویدا

    پایان هویدا

    در دوره نخست‌وزیری هویدا بود که کشور با آن شتاب فزاینده در سیطره دیکتاتوری فرورفت، جامعه بالندگی خود را از دست داد و حتی در مسائلی پسرفت داشت، مجموعه‌ای از گروه‌های مسلح با افکار و عقاید متفاوت - به امید یا در توهم تغییر اوضاع - شکل گرفت و سرانجام هم به مسیر برگشت‌ناپذیر انقلاب افتاد.

  • دیدیم تیمورتاش نیست

    «بیچاره تیمورتاش تقصیری نداشت، ولی رضاشاه می‌گفت سوراخ خود تیمورتاش است و از طریق اوست که آنها مطلع شده‌اند. این شد که همان روز جمعه که دفتر هم نبود، به او کاغذ نوشت که از وزارت دربار معاف است. فردا که ما رفتیم، دیدیم تیمورتاش نیست... .»

  • تهران؛ روزگار نو

    تهران؛ روزگار نو

    کریم‌آقا بوذرجمهری در تاریخ معاصر ایران مردی ساده‌لوح عنوان شده که کمی هم کُندذهن است اما او را می‌توان معمار تهران نوین دانست. طراحی خیابان ولیعصر و چنارستان‌های آن و میدان توپخانه - امام خمینی کنونی - که گفته می‌شود از میدان سن‌پترزبورگ الگوبرداری شده است از کارهای او در بلدیه تهران است.

  • «شیرعلی مردون» که بود؟

    «شیرعلی مردون» که بود؟

    علیمردان نمادی از قهرمانی و رشادت قوم لر ایرانی در تاریخ معاصر است که به‌رغم تمام مصایبی که در قرن‌های متعدد متحمل شده، ایستاده و استوار در مرزهای ایران حاضر است.