• شنبه / ۴ بهمن ۱۳۹۹ / ۰۱:۳۷
  • دسته‌بندی: گردشگری و میراث
  • کد خبر: 99110401853
  • خبرنگار : 71191

زنگ خطرِ حراجِ میراث‌مان به صدا درآمده/لزوم ایجاد سازمان باستان‌شناسی در کشور

زنگ خطرِ حراجِ میراث‌مان به صدا درآمده/لزوم ایجاد سازمان باستان‌شناسی در کشور
عکس این خبر تزیینی است

«غفلت از ایجاد یک ساختار قویِ علمی و اجرایی در میان برخی کشورها که با صرف میلیاردها دلار برای خودشان تاریخ می‌سازند، زنگ خطرِ «بر باد رفتن تمام این ذخایر ملی و سرمایه‌های پایدار این نسل و نسل‌های آینده کشور» را قوی‌تر به صدا درآورده است.»

به گزارش ایسنا، محوطه‌های تاریخی شناسایی شده و نشده‌ی زیادی در نقاط مختلف کشور در طول سال‌های گذشته آسیب‌های جبران‌ناپذیری را به خود دیده‌اند که نمونه‌هایش در طول سال‌های گذشته کم نبوده‌اند. چه محوطه‌های تاریخی که به دنبال طرح‌های سد سازی و عمرانی دیگر با انجام عملیات‌های نصفه و نیمه کاوش‌ِ نجات‌بخشی شدند تا دست‌کم تمدن و یافته‌هایشان نجات‌ پیدا کند از «سیوند» و «سیمره» گرفته تا «چم‌شیر» و «پیغام‌چای» و «کوچری» چه محوطه‌هایی که ساخت و ساز در عرصه و حریم‌شان چیزی از آن‌ها باقی نگذاشته مانند «مافین‌آباد» اسلامشهر؛ یا محوطه‌هایی که قربانی مردمان نادانسته شده و چوب حراج به پیکرشان خورده مانند «جیرفت»ِ سال‌ها قبل و «بیت‌مشحوت»ِ این روزها که هر بارندگی هجوم بیشتری از قاچاقچیان را به آن سو می‌کشاند و حتی محوطه‌هایی مانند «چگاسفلی»، «جوبجی»، «ارجان»، «شوش»، «چغامیش» و «چغاگاوانه»  که مدیریت‌های شهری برای‌شان داستان‌های جدیدی ساختند و به نامِ توسعه امان‌شان را بریده‌اند.

و حالا همان شده که مدت‌هاست باستان‌شناسان به زبان‌های مختلف و با راهکارهای متفاوت تلاش می‌کنند تا دست‌کم ارزش کارشان را نه تنها به متولیان شهری و دولتی که به مردم نیز بفهمانند چه با نامه‌های سرگشاده‌ای که تا کنون به مسوولان مختلف دولتی نوشته‌اند و چه به متولیان میراث فرهنگی و از لزوم توجه به میراث فرهنگی و محوطه‌های تاریخی سخن گفته‌اند.

این بار علی اصغر نوروزی - دانش‌اموخته کتری باستان شناسی و عضو هیئت علمی پژوهشکده باستان‌شناسی - از متولیان میراث فرهنگی و باستان شناسی کشور در خواست ایجادِ «سازمان باستان شناسی» را جدای از تشکیلات مرتبط با پژوهشگاه میراث فرهنگی دارد تا شاید این‌بار بتوان نقش موثرتری برای باستان‌شناسی کشور و محوطه‌های تاریخی بازی کرد.

ایجاد سازمان باستان‌شناسی نیاز اساسی آینده کشور است

این باستان‌شناس در گفت‌وگو با ایسنا ایجاد «سازمان باستانشناسی» را نیازی اساسی برای آینده کشور می‌داند و با بیان این‌که ایران در قلب خاور میانه و در مرکز هلالی است که گهواره و بستر تکامل فکری و تکنیکی انسان هوشمند شناخته می‌شود، ادامه می‌دهد: این منطقه زادگاه تمدن و خاستگاه اولین حکومت‌ها و امپراطوری‌هاست. از سوی دیگر گوشه و کنار ایران پر از آثار و شواهد باستانی است که روایت کننده حرکت انسان از گذاشتن نخستین خشت خام بر خاک تا بناهای شگفت انگیز مختلف در کشور است.

این باستان‌شناس با بیان این‌که ایران را «بهشت باستان‌شناسی» نامیده‌اند، می‌گوید: یکی از مهمترین دل مشغولی‌های انسان معاصر دانستن درباره داستانِ آمدن و شدن تبارش در تاریخ است، اتفاقی که در دهه‌های گذشته و در اوج جریان‌های سیاسی برای مدتی دستاویز برخی گروه‌ها بود.

او باستان‌شناسی را مصداق «قل سیرو فی الارض ...» و شناخت انسان از طریق مطالعه آثار انسان از آدم تا خاتم می‌داند و تاکید می‌کند: شناساندن درست این علم و رسالتِ آن و فواید فراوانش و حمایت و هدایت آن می‌تواند متضمن فواید و منافع فراوانی برای کشور باشد که از آن غفلت شده است.

به اعتقادِ وی ‌نقش تاریخ‌سازی، فرهنگ‌سازی، هوش و ذکاوت ایرانیان در دوره‌های پیش و پس از اسلام به استناد میلیون‌ها اثر باستانی در جغرافیای ایرانِ فرهنگی غیر قابل انکار است.

او همچنین با تاکید بر این‌که فارغ از اوضاع نابسامان گشت و گذار و سیر و سیاحت و جستجو و پژوهشی که در دوران کرونا جهان را در خود گرفته، شناختن و دیدن مظاهر حرکت بشر از آغاز تا فرجام علاقه و آرمان بسیاری از انسان‌هاست، می‌افزاید: آن بستری بزرگ و گنج و معدنی تمام ناشدنی برای ایران و همسایگانی مانند عراق و ترکیه و مصر و حتی یمن فراهم کرده است.

این دانش‌آموخته دکتری باستان‌شناسی این اتفاق را برای رونق بخشیدن به شناسایی، کاوش و بازسازی مظاهر مادی میراث فرهنگی مانند تپه‌ها و محوطه‌ها و بناهای تاریخی و مظاهر معنوی و ناملموس آن می‌داند و ادامه می‌دهد:‌ آیین‌ها و اعتقادات و آداب و رسوم و سنت‌های به یادگار مانده‌ی گذشتگان می‌توانند باغی بسازند که از ثمره‌ی آن نیز مردمان گوشه وکنار کشور و هم پژوهشگران و باستان شناسان و در کل اقتصاد و معیشت علم و فرهنگ و هنر کشوربه انتفاعی پایدار دست یابند.

کرونا فرصتِ مطالعه و آسیب‌شناسی برای آینده را فراهم کرده

نوروزی با تاکید بر این‌که در کنار خسارت‌های بی‌شمار همه گیری جهانی کرونا اکنون زمان مناسبی برای ایستادن، مطالعه و آسیب شناسی گذشته و تدوین هوشمندانه شیونامه‌هایی برای حرکت در آینده و ‌دوره پسا کروناست، ادامه می‌دهد: از این منظر در مقابل کوه بلند سرمایه‌های باستان شناسی کشور باید گفت که کمتر از ۱۰۰ نفر باستان‌شناس متخصص که نیمی در پژوهشگاه میراث فرهنگی جمع آورده شدند و نیم دیگر به عنوان بازمانده‌های از ساختار پیشین سازمان میراث فرهنگی در تمام استان‌های کشور  در سمت‌های نا مربوط و پراکنده قرار دارند.

وی با اشاره به این‌که شاید باور آن برای دیگران سخت باشد که در ساختار اداری هیچ یک از ادارات کل میراث فرهنگی استان‌ها یک معاونت، بخش و دفتری به نام باستان‌شناسی وجود ندارد، اضافه می‌کند: در طرف مقابل حدود ۵۰ گروه باستان‌شناسی در دانشگاه‌های کشور چند صد باستان‌شناس از مقاطع کاردانی تا دکتری فارغ‌التحصیل شده یا مشغول به تحصیل هستند. در واقع سرمایه‌ی انسانی عظیمی برای ساماندهی باستان‌شناسی کشور در اختیار گذاشته‌اند که متاسفانه تقریبا همه بیکار مانده‌اند.

اگر توقع‌مان را به مردم آموزش می‌دادیم، امروز به میراث‌مان ارزش می‌گذاشتند

او شناخت، نگهداری و حفاظت از میراث فرهنگی را امروزه یک مطالبه عمومی می‌داند و تاکید می‌کند: هر چند در یکی دو سال اخیر حفاظت از میراث فرهنگی قدری تحت الشعاع رکود اقتصادی و گرفتاری‌های ناشی از تحریم‌ها و بیماری‌ها بوده و به ظاهر کم رنگ شده است، اما اگر در دو دهه پیش ما (میراث فرهنگی) از مردم توقع ارزش گذاشتن به میراث فرهنگی شهرشان را داشتیم و با ابزار مختلف آن را آموزش می‌دادیم و ترویج می‌کردیم، امروز مردم نیز از ما ارزش‌گذاری، صیانت، نگهداری و معرفی در خور آثار تاریخی شهر و روستایشان را طلب می‌کردند، غافل از این‌که در ساختار وزارت میراث فرهنگی در تمام استان‌های کشور چیزی با نام «باستان شناسی» وجود ندارد!

به اعتقاد وی امروز باستان‌شناسان وظیفه خود می‌دانند تا گوشزد کنند که تشکیلات باستان‌شناسی فراگیری در کشور چه برای نگهداری و حفاظت فعالیت اداری و پاسخگویی اداری و عمرانی کشور و چه برای مطالعه، پژوهش، معرفی و بهره‌برداری علمی و اقتصادی از این دریای بیکران وجود ندارد.

تمام توان پژوهشکده باستان‌شناسی، کفافِ نیازمندی‌های فقط خوزستان نیست

وی با اشاره به این‌که ساختار فعلی وزارت میراث فرهنگی در این حوزه با وجود همه تلاش‌های انجام شده، در حال حاضر بضاعت ساختاری حفظ و بهره‌برداری از میلیون‌ها اثر تاریخی کشور را ندارد، می‌گوید: به دوش کشیدن بار کلان سه حوزه عظیم میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیازمند بازنگری اساسی در ساختار این وزارتخانه است، همان طور که تمام توان پژوهشکده باستان‌شناسی فقط از بُعد علمی (و نه اداری و اجرایی) در یک شرایط ایده‌آل کفاف نیازمندی‌های فنیِ استانی مانند خوزستان را هم نمی‌دهد.

این عضو هیات علمی پژوهشکده باستان‌شناسی کشور؛ تاسیس «سازمان باستان‌شناسی کشور»  در زیر مجموعه این وزارتخانه را برای تحقق دو هدف اساسی، بسیار حیاتی می‌داند و می‌گوید: فراهم کردن بستری برای استفاده از این توانمندی عظیم ملی برای جذب گردشگران و توسعه صنعت توریسم کشور به عنوان جایگزینی جدی برای نفت در اقتصاد کشور و ایجاد میلیون‌ها فرصت شغلی از یکسو و همچنین برای شناسایی، کاوش و معرفی فیزیکی این ثروت در قالب موزه‌ها و سایت موزه‌ها و محوطه‌های ملی و جهانی و معرفی علمی و پژوهشی این داشته‌ها به صورت کتاب، مقاله و سمینار از سوی دیگر یکی از نیازهای اساسی کشور است .

نوروزی با تاکید بر این‌که غفلت از ایجاد یک ساختار قویِ علمی و اجرایی در میان تازه کشورهای کوچکی که با صرف میلیاردها دلار برای خودشان آثار باستانی می‌سازند و اگر دست‌شان برسد از دست‌اندازی و مصادره و دامن زدن به تاراج مواریث ملی همسایگان نیز ابایی ندارند، ادامه می‌دهد: زنگ خطر «بر باد رفتن تمام این ذخایر ملی و سرمایه‌های پایدار این نسل و نسل‌های آینده کشور» به صدا در آمده است.

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۴ ۱۵:۴۲

کمتر برای چیزهای مثل سنگ خاک یا بناهایی مثل آتشکده ها و و که چزی جز چند بنای کفر بودند و افتخاری نداره برای مان هزینه کنید زمینهای آن را خانه برای فقرا بسازید طلا و نقره آن را به فروش برسانید و به فقرا بدهید این همه هزینه برای گذشته به فکر آینده و زندگان ایران بلشید

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۴ ۱۹:۵۵

عجب !

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۴ ۲۰:۱۴

این اثارهویت ماست وباید حفظ بشن

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۴ ۲۲:۱۹

همه دنیا به فکر به دست آوردن اون خاک و سنگ های ما ایرانی ها هستن و حاضرن به خاطرش چندین میلیارد هزینه کنند تو که از اقتصاد چیزی سر در نمی یاوری چرا حرف میزنی همه دنیا به فکر جذب توریست هستن اونوقت تو میگی برین بفروشین اونا رو اگه این جاذبه ها درست بشن میدونی چقدر میتونه برای کشور ما توریست جذب بکنه نه نمیدونی توی بیابان های مصر که چیزی نبود اما به خاطر چن تا هرم الان در حال ساختن شهر هایی مثل نیویورک هستن تا زمانی که تو کشور ما آدم ها عقب مانده و کند ذهنی مثل شما باشه هیچ وقت کشورمون پیشرفت نمیکنه نمیکنه نمیکنه نمیکنه

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۴ ۲۲:۳۵

حرف شما دوست عزیز کاملااااا اشتباهه میراث فرهنگی بسیارررر ارزشمند هست و از نظر من باید به بهتری نحو ممکن از اون مراقبت کرد و تا حد الامکان میراث فرهنگی رو افزایش بدیم چرا چون به اقتصاد کشور کمک میکنه حالا چطور وقتی که نا این میزاث فرهنگی رو داشته باشیم مردم از سراسر دنیا و کشور های محتلف به دیدن این میراث میان

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۵ ۰۰:۳۵

فردی مثل شما که گذشته خودش رو کفر بیان کنه در فقر شعوره

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۵ ۰۹:۴۴

این آثار اصالت و شناسنامه و هویت ایرانی هستن

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۵ ۱۰:۱۷

آثارباستانی یک کشور هویت اون کشوراست وهمه ی کشورهای پیشرفته وبافرهنگ بالااونو حفظ میکنن وازنظر گردشگری میتواند درامد اقتصادی برای یک کشور داشته باشدواینکه به یک انسان فقیر دادن پول وطلا فقط اورا فقیرتر و تنبل تر بارمی اورد انسان هابایدتلاش کنن ودنبال کارباشند وخوب بدنکنند به یک کار

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۵ ۱۵:۳۸

بعضی ها بهتره نظرشون رو برا خودشون نگه دارن ،،،،، چطور میتونی درباره میراث کشورت همچین چیزی بگی😐😐😐😐😑😬

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۶ ۱۳:۰۴

به نظرم شما ایرانی نیستید اگر ایرانی بودی از این نظرات نمیدادی

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۱۸ ۱۴:۲۴

تعجب می کنم چرا بعضی ها متوجه طنز تلخ و افعال معکوس در متن «فقیر» نشدند و شتابزده به او جواب دادند

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۴ ۲۲:۲۰

خود آدمهای میراث همه چیرو به غارت میبرن کسی چه میدونه کجا چه خبره

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۴ ۲۲:۲۱

اگه این قاچاق چی دست من بود از وسط پارشون میکردم خائن های بی اصل و نسب

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۵ ۰۱:۵۴

لعنت خدابرشاهان قاجارکه هرچی اشیاء تاریخی بودبابی کفایتی قجرهاهمه راتقدیم فرانسه وانگلیس کردند. الان هم هرگوشه ازسرزمینمان بالاخره یک زخمی خورده بخاطردزدان فرهنگ ایران

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۵ ۱۰:۵۸

سلام بابا این عکسی که رو خبرتون گذاشتید شبیه دایناسوره.راجب باستان شناسی حرف میزنید یا فسیل شناسی و دیرین شناسی. شایدم من دارم بد میبینم

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۵ ۱۵:۱۵

کنگاورکهنه استان همدان ... اینقدر گنج از این تپه ها بردن که همش سوراخ سوراخ... یه قلعه قدیمی هم داره که به لطف مسولین خیلی وقت ۹۵ درصدش رفته زیر اب

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۵ ۱۷:۳۲

هر چی مردم رو گرسنه نگه دارند وضع از این هم که هست بدتر میشه مردم از سر گرسنگی دست به هر کاری میزنند

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۶ ۲۳:۰۲

عجیبه همه چیز براتون عجیبه

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۵ ۲۰:۰۰

عجب

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۵ ۲۳:۰۷

ما که هیچ خیری از این همه تاریخ باستان قدیم ندیدیم خوش به حال موزه دارای.خارجی شده و بس

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۶ ۱۳:۲۲

عالیه من عاشق باستان شناسیم ایران که دیگه غرعشه 😍😍😍😍😍❤❤❤❤❤

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۶ ۱۴:۲۴

خدایاااااا اخه چطوری میتونید یه همچین چیزی رو قلول کنید؟؟؟؟؟ آخه چطوری روتون میشه ما رو تمام چیزایی که گذشتگانموم برامون گذاشتن بزارید؟؟؟؟ فک نکنید ایران به خاطر چند دهه ی اخیر به اینجا رسیده...نه خیرررر ایران رو ایرانیای واقعی ای به اینجا رسوندن که حالا شما آدمای ... جوب حراج به میراث مثال نزدنیشون گذاشتین!!!! اینقد که به فکر کامنت گذاشتن و سوژه کردن دیگران تو فضای مجازی هستید اصلا پیشینه خودتون رو هم یادتون رفته...حق دارید انقد بیخیال باشید

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۶ ۱۷:۴۱

وای😱

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۶ ۱۸:۳۶

از نظر من باید به اثار باستانی و حیات و زندگی داخل کشور اهمیت داد مینویسم که باید احمیت داد تا وقتی که حرف بی ربط میزنی نمیتونی کسی رو اگاه کنی ما باید کمک کشور ما بالای ۶۰۰۰ سال و قدمت داره پس احمیت بدیم 🙏🏻🙏🏻🙏🏻🙏🏻🙏🏻🙏🏻

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۷ ۰۷:۲۳

اهمیت

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۷ ۱۹:۳۵

باستان شناسی چی؟ محض رضای خدابودجه الکی برای ملت نتراشید.مردم گرسنه وبیکارند.هزینه بازیکن ومربی خارجی استقلال وپرسپولیس این غده های سرطانی بودجه کافیه،قرارشدخصوصی بشن ملت راحت بشن نمیذارن یک عده که منافعشون توشه.

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۸ ۰۱:۱۵

ببینید ماها الان که با دنبال اسار باستانی و جناره های تاریخی هستیم میدونید که ده هزارسال دیگه یا بیست هزار سال دیگه دنبال جنازه های ما هستند پس فکشو بکنید اقا یا خانوم باستان شناس که هی میرید سر قبر این و اون و از قبرشون درشون میارید خوشتون میاد چند هزار سال دیگه چند نفر شمارو از قبرتون در بیارن ول کنید گذشترو هرجوری که بود بود به فکر ساخت اینده باشید لطفا

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۸ ۱۴:۴۴

یکی نیس بگه اینا کشف میکنن چه سودی برای ما داره؟

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۸ ۲۰:۴۰

ما باید به آثار ملت مان احترام بگذاریم

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۰۹ ۱۳:۱۱

نام کاربری فقیر نیدونی چقدر این اثار محم و بارزشند تو میگی بفروشن تو خیلی راست میگی میگی برای فقیرا خو اگع فقیر باشن میرن کار میکنن محتاج کسی نیسن من خودم یک ادمی بودم که از نظر مالی متوسط بودم الان مهندسم ربطی به اثار نداره این اثار اگه نباشن زندگی انسان وجود نداره

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۱۰ ۰۳:۵۲

باسلام و درود بر شما بزرگوار.. 💖🌹