• شنبه / ۱ آذر ۱۳۹۹ / ۱۵:۵۸
  • دسته‌بندی: رسانه دیگر
  • کد خبر: 99090100714
  • منبع : مطبوعات

قرار نبود ماندنی شود

قرار نبود ماندنی شود

بسیاری دولت او را مستعجل و محلل می‌دانستند. در ابتدای دهه‌۴۰ شمسی هر روز سخن از تغییر کابینه و نخست‌وزیر می‌رفت اما هویدا از سال ۴۳ تا ۵۶ نخست‌وزیر ایران ماند. مهم‌ترین دلیل تداوم نخست‌وزیری هویدا را گوش به فرمانی بی‌اندازه‌اش به شاه می‌دانند.

به گزارش ایسنا، روزنامه همشهری نوشت: «بعد از برگزاری کنگره حزب رستاخیز در سال۵۳، هویدا گرچه به‌عنوان دبیرکل معرفی شد اما در سراشیبی سقوط قرار داشت. بسیاری منتظر انتخابات بودند تا دولت طبق سنت پارلمانی استعفا کند یا از مجلس رأی اعتماد بگیرد یا جای خود را به نخست‌وزیری دیگر دهد. در مورد هویدا هیچ کدام یک از این سناریوها رخ نداد و او چند سال بعد در یک روز تابستانی استعفا کرد و جمشید آموزگار، وزیری که همواره در همه این سال‌ها در کنارش بود و به‌عنوان قدیمی‌ترین وزیر دولت بعد از مشروطیت شناخته می‌شد جای صدراعظمی را گرفت که بیشترین دوران نخست‌وزیری بعد از مشروطیت را داشت.

هویدا از خانواده‌ای بهایی برخاست و به همین دلیل به بهاییت شهره است اما با توجه به رفتار و کردار او در سال‌های نخست‌وزیری به‌ نظر می‌رسد که او جدا از ریشه‌های خانوادگی به‌خصوص از طرف پدر، کاملا لائیک بود. او در دهه ۴۰ با روحیه رمانتیکی که داشت به عضویت وزارت خارجه درآمد و از همان ابتدا طرح رفاقت با حسنعلی منصور  را ریخت. در دهه ۳۰ او همراه عبدالله انتظام در شرکت نفت به‌عنوان رئیس دفتر و رئیس بخش اداری منصوب شد و تا پایان دهه ۳۰ او میان سیاسیون و محافل قدرت در تهران نامی نداشت. جلال عبده می‌گوید که در سال‌های پایانی دهه ۳۰ شمسی در بیمارستان بستری بوده و بسیاری از رجال و اهالی سیاست به عیادتش می‌رفته‌اند. روزی که هویدا به عیادتش می‌رود اتاق پر از جمعیت بوده و عده‌ای روی صندلی نشسته بودند، میان آن جمع هیچ‌کس نه پیش پای او از جا برمی‌خیزد و نه جایش را به هویدا تعارف می‌کند. با این حال ۴سال بعد او نخست‌وزیر ایران می‌شود.

با پیوستن به کانون مترقی همراه حسنعلی منصور رفته‌رفته در مراتب قدرت پیش رفت و وزیر دارایی کابینه منصور شد. بعد از ترور منصور، ناگهان شاه، هویدا را به‌عنوان نخست‌وزیر منصوب کرد. بسیاری دولت او را مستعجل و محلل می‌دانستند. در ابتدای دهه‌۴۰ شمسی هر روز سخن از تغییر کابینه و نخست‌وزیر می‌رفت اما هویدا از سال۴۳ تا ۵۶نخست‌وزیر ایران ماند. مهم‌ترین دلیل تداوم نخست‌وزیری هویدا را گوش به فرمانی بی‌اندازه‌اش به شاه می‌دانند. نهاد دولت پیش از هویدا به‌ دلیل ساختار و حضور دولتمردان قدیمی مثل مصدق، قوام، حتی زاهدی یا علی امینی، طبق قانون مشروطیت‌ شأن و جایگاه بالایی داشت ولی هویدا، نهاد دولت را به پایین‌ترین سطح خود رساند و عبارت معروف «شاهنشاه، فرمانده بزرگ ملت ایران» که بر زبانش جاری بود نشان از گوش به فرمانی و تأیید اعمال شاه داشت.

شاه در مسیر دیکتاتوری به استبدادش به یک کاتالیزور و تسهیل‌کننده در نهاد دولت و ساختارهای حکومت، در کنار خود لازم داشت. هوشنگ نهاوندی، وزیر دولت هویدا در مورد او به تاریخ شفاهی هاروارد می‌گوید که هویدا نسبت به دشمنان سیاسی‌اش و کسانی که هوش و ذکاوتی نشان می‌دادند بسیار بی‌رحم بود. او از جواد صدر و منوچهر آموزگار، ۲‌ وزیر دولت هویدا نمونه می‌آورد که اولی از صحنه سیاست ایران کنار رفت و دومی زمانی به نخست‌وزیری رسید که اساسا فرصتی برای ابتکار عمل نیافت. نهاوندی همچنین از هویدا به‌عنوان تسهیل‌کننده فساد در عصر پهلوی نام می‌برد؛ «خودش زندگی سالمی نداشت و تا می‌توانست به شاهزاده‌ها و درباریان رشوه و پورسانت از قراردادها می‌داد... .»

پس از عزل از نخست‌وزیری در سال ۱۳۵۶ به‌ عنوان وزیر دربار انتخاب شد اما یک سال بعد در توفان انقلاب منتهی به بهمن ۵۷ در اقدامی عجیب و خاص از سوی شاه به جرم فساد زندانی شد. شاه با زندانی‌کردن هویدا در آبان ۱۳۵۷، نخست‌وزیر دهه‌های ۴۰ و ۵۰ ایران را زندانی نکرد. او با این کار، خود و اعمالش را در همه سال‌های نخست‌وزیری هویدا زیر سؤال برد. هویدا تا انقلاب در زندان ماند و بعد از آن محاکمه و در نهایت اعدام شد.»

انتهای پیام

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.